Obeležen Međunarodni dan biodiverziteta na Adi Cinganliji

Ove godine obeležen je Međunarodni dan biodiverziteta, datum koji su ustanovile Ujedinjene nacije kako bi upozorile i razvijale svest najšire javnosti o značaju i neophodnosti očuvanja biološke raznovrsnosti, odnosno zaustavljanja opadanja broja vrsta, ekosistema i gena na Planeti.

Svest o značaju zaštite prirode kod stanovnika naše zemlje poslednjih godina značajno se menja u kontekstu prepoznavanja kvaliteta i očuvanosti prirode kao pokazatelja i standarda zdrave životne sredine.

Organizacijom događaja povodom obeležavanja Dana biodiverziteta cilj je bio da se ukaže da su i urbane sredine staništa divljih vrsta i da njihovo očuvanje zahteva poseban segment u zaštiti životne sredine u gradovima.

U susret Danu biodiverziteta ( 22. maj), Zavod za zaštitu prirode Srbije na poziv Udruženja Ambasadori zaštite životne sredine i održivog razvoja, učestvovao je u akciji predstavljanja staništa malog vranca i gljive Myriostoma coliforme na Adi Cinganliji u Beogradu.

Ovim povodom, stručni saradnici Zavoda dr Neanad Sekulić i Ivana Jovanović su sa učenicima OŠ „Drinka Pavlović“ iz Beograda obišli ova staništa, kako bi ukazali na značaj zaštite staništa rektih vrsta u urbanim sredinama.

Mali vranac Microcarbo pygmaeus je strogo zaštićena divlja vrsta u Srbiji, što isključuje bilo kakav oblik korišćenja ove vrste i podrazumeva trajnu zabranu njenog ubijanja i uznemiravanja. Sredinom 90-ih godina HH veka po prvi put je zabeleženo zimovanje malog vranca u Beogradu. Redovnim praćenjem je primećeno da na relativno uskom prostoru na Savi u Beogradu ova ugrožena vrsta ptica močvarica zimuje u velikom broju.

Brojnost jedinki koje zimuju u vrbacima na obali Save dostiže i preko 6000, što znači da oko 10 odsto ukupne evropske populacije malog vranca zimuje na obalama Save u Beogradu, pa imajući u vidu da se radi o vrsti koja ima ograničeno rasprostranjenje i nepovoljan status zaštite na globalnom nivou, jasno je da se radi o izuzetno značajnom staništu za očuvanje ove vrste. Najveća pretnja očuvanju zimujuće populacije malog vranca u Beogradu predstavlja uništavanje preostalih priobalnih vrbaka, njihovih prirodnih staništa.

Lokalitet na Adi Ciganliji kod Beograda predstavlja jedino danas poznato stanište gljive Myriostoma coliforme u Srbiji. Na ovom mestu su plodonosna tela navedene vrste, nakon prvog pronalaska 1993. godine, u više navrata nalažena u sezonama kada su postojali odgovarajući klimatski uslovi. To potvrđuje da je micelijum prisutan u podlozi i da jedinke trajno opstaju na ovom lokalitetu.

Zbog nestanka na mestima odakle je ranije bila poznata i zbog krajnje ograničenog areala gde danas živi, praktično na jednom mikrolokalitetu koji je izložen jakom antropogenom uticaju, smatra se da je ova vrsta u Srbiji krajnje ugrožena. Zbog toga je svrstana u strogo zaštićene divlje vrste u Republici Srbiji, a jedino poznato njeno prirodno stanište na Adi Ciganliji je stavljeno pod zaštitu.

Milisav Pajević