Svetski okeani su tokom 2025. godine apsorbovali više toplote nego u bilo kojoj godini od početka modernih merenja, pokazuje Institut za atmosfersku fiziku Kineske akademije nauka, što predstavlja veliko međunarodno istraživanje objavljeno 9. januara u časopisu Advances in Atmospheric Sciences. Rezultati se zasnivaju na radu više od 50 naučnika iz 31 istraživačke institucije širom sveta, koji su objedinjavali i upoređivali više nezavisnih skupova podataka.
Prema analizi, okean je samo tokom 2025. godine akumulirao dodatnih 23 zeta džula toplote (23.000.000.000.000.000.000.000 džula energije). Autori navode da je ta količina energije približno ekvivalentna oko 37 godina ukupne globalne potrošnje primarne energije na nivou iz 2023. godine, odnosno energije u svom prirodnom, „sirovom“ obliku.
Istraživači objašnjavaju da okeani imaju centralnu ulogu u regulisanju klime jer preuzimaju najveći deo dodatne toplote koja nastaje usled efekta staklene bašte. Više od 90 odsto viška toplote završava u okeanu, a ne u atmosferi ili na kopnu, zbog čega se sadržaj toplote u okeanima smatra jednim od najpouzdanijih pokazatelja dugoročnog zagrevanja planete. Voda može da primi mnogo više toplote nego vazduh ili kopno, a da joj se temperatura sporo menja.
Pročitajte još:
- Beč testira pametne senzore za navodnjavanje drveća
- WWF širi mrežu nade – od Beča do Podunavlja, od škola do šuma
- Kako transparentnost pomaže u sprovođenju klimatskih obećanja
Atmosfera je „tanka” u odnosu na okean, i ima mnogo manju masu i kapacitet da zadrži toliku energiju. Podaci, međutim, pokazuju da se zagrevanje ne odvija ravnomerno. Tokom 2025. godine, oko 16 odsto globalne okeanske površine dostiglo je rekordno visok sadržaj toplote, dok se približno 33 odsto svrstalo među tri najtoplije godine u istoriji merenja u svojim regionima. Najizraženije zagrevanje zabeleženo je u tropskim okeanima, južnom Atlantiku, severnom Pacifiku i Južnom okeanu. Toplije površine mora povećavaju isparavanje i količinu vodene pare u atmosferi, što stvara uslove za intenzivnije oluje i obilnije padavine.
U istraživanju se navodi da su tokom 2025. godine ovakvi efekti bili povezivani sa velikim poplavama u delovima jugoistočne Azije, produženim sušama na Bliskom istoku, kao i poplavama u Meksiku i na severozapadu Pacifika. Pored toga, topliji okeani doprinose i porastu nivoa mora kroz termalno širenje, mogu da produže i pojačaju toplotne talase, i dodatno „hrane“ ekstremne vremenske pojave kroz kombinaciju toplote i vlage.
